Wincenty Witos

Na czele PKL

Gdy Józef Piłsudzki został Naczelnikiem Państwa, toteż PKL bez wahań uznał go i podporządkował mu się bez zastrzeżeń. Obaj politycy rozumieli konieczność zespolenia narodu w dziele odbudowy i umocnienia państwa polskiego. Piłsudzki, tak jak i Witos, zabiegał o współpracę z narodowymi demokratami, z przywódcami zaboru pruskiego, zwłaszcza zaś z samym Romanem Dmowskim, prezesem Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu. Nie bez racji wymienia się ich jako najwybitniejszych polityków II Rzeczpospolitej. Ich właśnie zaliczyć należy do głównych współtwórców odrodzonego państwa polskiego.
W lutym 1919 r. zebrał się Sejm Ustawodawczy. Witos stał się jedną z jego centralnych postaci. Kandydował na marszałka sejmu. Został przewodniczącym jednej z najważniejszych wówczas Komisji Rolnej oraz pracował w Komisji Spraw Zagranicznych. Należał do najczęstszych mówców oraz najlepszych. Sprawozdawcy parlamentarni nazywali go prawdziwym włodarzem Sejmu. 22 lutego 1919 r. po raz pierwszy zabrał głos prezentując deklarację "Piasta". Mówił: "Polska będzie potężna gdy oprze się na masach ludowych, dlatego w naszych pracach konstytucyjnych będziemy budować państwo Polskie jako Rzeczpospolitą Ludową z wybieralnym prezydentem na czele z Sejmem. W państwie polskim zniknąć muszą wszystkie przywileje, a masy ludowe wśród których jest jeszcze tyle nieufności muszą odczuć ,że mają swoją ojczyznę". Sprawić to miał obszerny program reform wśród których miejsce specjalne przypadło reformie rolnej. Wiele uczynił Witos dla jej sformułowania. Jako przewodniczący Komisji Rolnej jako lider parlamentarnej frakcji ludowej , jak autor wielu wniosków i interpelacji. "Ile ziemi tyle ojczyzny" - twierdził "Ziemia ma się stać własnością tych, którzy na niej pracują".

poprzednia strona