Wincenty Witos

Dzieciństwo i młodość (cz. 2)

Po krótkim okresie nauki ojciec wziął go ze sobą do pracy w lesie u księcia Sanguszki. Zanim więc stał się chłopem był przez lat kilkanaście młodocianym robotnikiem. Dopiekała mu krzywda społeczna i pogarda, która otaczała najbiedniejszych na wsi. Pracował, by wyrwać się z tego kręgu poniżenia: "Moim marzeniem początkowo było zdobycie kawałka chleba, stanowiska równego drugim, głosu we wsi i gminie". Zarabiał nadzwyczaj marnie. Z trudem zdobywał grosz, nie szastał nim. Oszczędność posunął do ostatnich granic, co niektórzy uznali za skąpstwo. Unikał towarzystwa, karczmy, muzyki i zabaw. Dzieciństwo i młodość ukształtowały w nim pewne cechy zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Stał się niezwykle wytrzymały na trudy i zimno, zahartował się, cieszył się wprost żelaznym zdrowiem. Chód miał twardy, krok długi i powolny. Pod ogorzałą cerą rysy twarzy stały się energiczne. Przeżył on dzieciństwo i młodość w sposób typowy dla biedoty wiejskiej, "połykając gorzki chleb skrajnej nędzy".
Osobowość Witosa ukształtowały dwa czynniki: gospodarstwo i książka, praca fizyczna i umysłowa. Historyk Andrzej Zakrzewski napisał: "Jego pracowitość bliska była pojęciu walki. Tyle w niej pasji działania, zaciętości, chęci postawienia na swoim". Praca fizyczna wyrobiła mu zmysł realizmu i zamiłowania do roboty konkretnej, w której pozostało niewiele miejsca na spekulacje umysłowe. Szukał rozwiązań realnych, ale kierował się zasadami. Jako wzorowy rolnik był cierpliwy, systematyczny i dokładny; działanie oceniał po wynikach.

poprzednia strona